[Uwaga] Ten artykuł został pierwotnie przygotowany w języku angielskim i został przetłumaczony na język polski.
Aktualizacja: Ten artykuł został pierwotnie opublikowany w maju 2022 roku. Od tego czasu był jednak kilkakrotnie aktualizowany o nowe szczegóły. Ostatnia aktualizacja miała miejsce w styczniu 2025 roku i zawiera informacje o aktualnych ramach czasowych wsparcia Oracle Forms, naszym narzędziu AI Forms to APEX Assistant oraz FAQ dotyczącym migracji z Forms do APEX.
Technologia stale ewoluuje. Rozwiązanie, które było świetne jeszcze kilka lat temu, dziś może być nieistotne, dając firmom wiele powodów, by „przeskoczyć” na coś bardziej nowoczesnego. Jest to jeszcze bardziej widoczne w przypadku oprogramowania, które ma kilkadziesiąt lat – choć wiele takich rozwiązań jest stale ulepszanych, to nawet po tych wszystkich latach wciąż nie są one tak optymalne jak nowa technologia, stworzona z myślą o dzisiejszych potrzebach.
Ciągłe wsparcie zazwyczaj wystarcza, by utrzymać stabilność, ale czasem lepiej jest „odkleić plaster” i zmigrować na coś nowego. Jednym z takich przypadków jest stary, dobry Oracle Forms, który ma naturalnego następcę w postaci platformy low-code od Oracle – Oracle Application Express (APEX).
W tym przewodniku wyjaśnię, jakie korzyści może przynieść Twojej firmie migracja z Oracle Forms do Oracle APEX, przedstawię realne case study takiej migracji oraz nasze nowe narzędzie, które pomoże Ci oszacować projekt migracyjny – 🤖 AI Forms to APEX Assistant. Na końcu artykułu czeka na Ciebie również darmowa 👉 Lista kontrolna migracji z Oracle Forms (Migration Checklist).
Oracle Forms to narzędzie typu Rapid Application Development (RAD), które pozwala na tworzenie systemów wprowadzania danych wykorzystujących obiekty bazodanowe (głównie informacje) z bazy Oracle Database. Wykorzystuje popularny język PL/SQL. Choć pierwotnie Forms był samodzielnym produktem, obecnie jest komponentem Oracle Fusion Middleware.
Pierwsza wersja Oracle Forms była znana pod inną nazwą – Interactive Application Facility (IAF) – i ujrzała światło dzienne w 1981 roku (wraz z drugą iteracją Oracle Database). IAF został później przemianowany na FastForms, a następnie na SQL*Forms, skąd wywodzi się obecna nazwa (pojawiła się wraz z wersją 4.0). Pierwszy wariant tej technologii składał się tylko z kompilatora i interpretera czasu wykonywania (runtime interpreter), ale szybko urósł i ewoluował.
Głównym powodem popularności Forms jest relatywna prostota i łatwość użycia. Tworzenie aplikacji Oracle Forms to bardzo naturalny proces – poradzi sobie z nim każdy, kto posiada podstawową wiedzę o SQL i PL/SQL. Praca deweloperów Oracle Forms sprowadza się zazwyczaj do modyfikowania tak zwanych triggerów, czyli funkcji obsługi zdarzeń używanych do generowania określonych efektów (np. otwarcia formularza po naciśnięciu przycisku itp.). Dzięki temu wiele rzeczy można zrobić bez kodu lub z jego minimalną ilością. Można również zmieniać układy formularzy za pomocą bibliotek obiektów. Oprogramowanie integruje się również z innymi rozwiązaniami i pozwala na generowanie formularzy przy użyciu narzędzi takich jak:
Najnowsza „duża” wersja Oracle Forms została dostarczona wraz z Fusion Middleware 14c i wydana w grudniu 2024 roku.
W dokumencie Oracle Forms Statement of Direction sprzed roku, firma otwarcie stwierdza, że nie planuje całkowitego porzucenia wsparcia dla Oracle Forms. Jednak poziom oferowanego wsparcia to inna kwestia. Według stanu na styczeń 2025 r., zgodnie z Oracle Lifetime Support Policy, wsparcie typu Premier Support dla Fusion Middleware 14c (14.1.x) (a tym samym dla obecnej wersji Oracle Forms) zakończy się w grudniu 2029 roku (następne w kolejce jest Extended Support, kończące się w grudniu 2032 roku).
Co więcej, Oracle Forms nie jest technologią przyszłościową. Nie zapewni funkcjonalności i cech typowych dla obecnych, nowoczesnych aplikacji webowych. Trudno też znaleźć ludzi, którzy potrafią z nią efektywnie pracować, ponieważ młodzi programiści koncentrują się na innych rozwiązaniach z oczywistych powodów (zobacz artykuł Matta Mulvaneya o zatrudnianiu ekspertów Oracle Forms).
Wszystko to oznacza, że jeśli chcesz, aby Twoje oprogramowanie oparte na Oracle Forms pozostało stabilne i użyteczne, powinieneś zacząć myśleć o przejściu na inną, bardziej aktualną technologię już teraz.
Szczegółowe informacje o wsparciu z dokumentu Oracle Lifetime Support Policy.
W pewnym sensie Oracle Forms można uznać za prapraprapradziadka Oracle APEX. Podstawowa idea stojąca za tymi technologiami jest taka sama – łatwe tworzenie aplikacji webowych opartych na danych, przy minimalnej ilości wymaganego kodowania. Oracle APEX idzie jednak w tej filozofii znacznie dalej i jest technologią znacznie bardziej rozwiniętą i nowoczesną. Ponadto większość modułów Forms (jeśli nie wszystkie) ma swoje odpowiedniki w APEX.
Historia Oracle APEX sięga 1999 roku, kiedy to platforma była znana jako Oracle HTML DB (istniały również inne nazwy, takie jak Flows i Project Marvel). Przez lata wydano wiele wersji tej technologii i wprowadzono kilka przełomowych funkcji – takich jak plug-iny, Interactive Grid, czy obsługa REST i PWA.
Podsumowanie historii Oracle APEX. Źródło: Prezentacja APEX 19.2 New Features na Slideshare.
Podobnie jak Forms, Oracle APEX wykorzystuje język programowania PL/SQL. Jednak jako APEX developer możesz użyć platformy do stworzenia prostej aplikacji opartej na danych w całości – lub prawie w całości – poprzez użycie wyspecjalizowanych Wizardów (kreatorów), które pozwalają łączyć różne gotowe elementy. Możesz skonfigurować podstawową logikę biznesową, stworzyć układ i interfejs i uruchomić całość bez napisania ani jednej linii kodu. Oczywiście, jeśli nie boisz się linii komend i masz niezbędne umiejętności programistyczne, wciąż możesz ich użyć do dostarczania bardziej złożonych i potężnych rozwiązań (to kluczowa różnica między rozwiązaniami no-code i low-code).
Warto również zauważyć, że APEX korzysta z tej samej bazy danych co Forms (Oracle DB), więc jest tak samo skalowalny, bezpieczny i stabilny. Zachowujesz również dostęp do ważnych funkcji, modułów ML/AI, Spatial i tak dalej. Główną różnicą jest to, że w przeciwieństwie do Forms, APEX to nowoczesna technologia webowa oparta na infrastrukturze Oracle Cloud. Innymi słowy, działa w chmurze.
Nie ma planów porzucenia rozwoju Oracle APEX. Jest wręcz przeciwnie: APEX staje się popularny w świecie low-code i dlatego jest aktywnie rozwijany i wspierany przez Oracle. Co więcej, CEO firmy, Larry Ellison, otwarcie stwierdził, że uważa APEX za platformę strategiczną – Oracle będzie jej używać do tworzenia większości swoich nowych aplikacji i przeniesie na tę technologię wiele istniejących. Wszystko to oznacza, że platforma ciągle ewoluuje, co jest świetną wiadomością dla Twojej firmy. Obecna wersja Oracle APEX to 24.2, wydana w styczniu 2025 roku.
Migracja istniejącego systemu Forms do Oracle APEX może być bardzo korzystna. Oto największe zalety związane z tą zmianą:
👉 Przeczytaj więcej o citizen developers i innych zaletach low-code
Czy migracja z Oracle Forms do Oracle APEX to same plusy? Niekoniecznie. Istnieją pewne wady, a przynajmniej potencjalne problemy, o których musisz wiedzieć.
Jedną z największych trudności może być niechęć długoletnich pracowników do przyjęcia nowego rozwiązania technicznego. Problem ten jest bezpośrednio związany z wiekiem Forms – niektóre firmy używają aplikacji opartych na Oracle Forms od wielu lat. Pracownicy nauczyli się każdego przycisku i pola i bardzo przywykli do tego, jak system działa.
Najlepszym sposobem na obejście tego problemu jest pokazanie pracownikom, że nowego rozwiązania nie trzeba się bać – może być ono bardzo podobne do tego, co znają, a jednocześnie ułatwia im życie na kilka sposobów, o których wcześniej nie myśleli. Szukając programistów Oracle APEX, upewnij się więc, że nie tylko wiedzą, jak przeprowadzić migrację, ale mają też umiejętności miękkie niezbędne do zaprezentowania nowego rozwiązania osobom nietechnicznym.
Istnieje również duże prawdopodobieństwo, że migracja będzie dość złożona. Owszem, nadal używasz tego samego stosu technologicznego, ale Ty (lub dostawca oprogramowania) możecie być zmuszeni do odtworzenia wielu części systemu od zera, aby dopasować je do nowej infrastruktury. Zależnie od okoliczności, może to zająć sporo czasu i pieniędzy.
Z Oracle APEX kodowanie nie zawsze jest wymagane.
Dlaczego zdecydowałem się napisać artykuł o migracji z Oracle Forms do APEX? Ponieważ zrealizowaliśmy już kilka takich projektów, nasi klienci dostrzegli korzyści i postanowiliśmy podzielić się tą wiedzą. Oto realne case study jednego z tych projektów.
Firma Pretius otrzymała zadanie migracji infrastruktury IT firmy VAN cargo – europejskiego przedsiębiorstwa z sektora TSL (transport-spedycja-logistyka), które specjalizuje się w transporcie lądowym. Ich dotychczasowy stos technologiczny był dość stary i nie spełniał już potrzeb biznesowych, szczególnie w świetle planów wykorzystania złożonego systemu zarządzania frachtem z potężnymi funkcjami napędzanymi przez AI.
Zaczęliśmy od klasycznej migracji, ale w trakcie projektu okazało się, że to w tym przypadku nie wystarczy. Musieliśmy przepisać kilka części systemu w APEX od początku do końca i dopasować je do infrastruktury firmy. Im więcej pracowaliśmy, tym więcej elementów musiało zostać wymienionych w ten sposób. Wynik był tego wart. Klient otrzymał nowoczesny, oparty na chmurze system, który może być używany na niemal każdym urządzeniu podłączonym do Internetu. Kosztuje on również znacznie mniej pod względem licencji i ogólnych wydatków operacyjnych.
Pojawił się również inny problem – niektórzy pracownicy firmy bardzo przyzwyczaili się do tego, jak system wyglądał wcześniej i nie byli zbyt chętni na wprowadzane zmiany. Dlatego ściśle współpracowaliśmy z klientem, aby upewnić się, że nowe rozwiązanie oparte na APEX nie będzie zbyt drastyczną zmianą. Poświęciliśmy czas na przeszkolenie części tych pracowników w metodologii Agile oraz w obsłudze Oracle APEX – tak aby byli niezależni i zdolni do utrzymywania swojego rozwiązania bez naszej pomocy.
Nowy system e-VAN okazał się sukcesem. Według Adama Kasperowicza, CIO w VAN group, „stał się on innowacyjnym narzędziem i środowiskiem pracy”, które pozwoliło firmie wykorzystać „potencjał najnowszych trendów i rozwiązań technologicznych: rozwój web & mobile, responsywność, integracje, low-code i cloud computing”. Obecnie korzysta z niego ponad 600 pracowników VAN, a współpraca między Pretius i VAN group trwa nadal.
📘 Chcesz przeczytać więcej o tym projekcie? Przeczytaj nasze kompleksowe case study: System zarządzania transportem dla grupy VAN. Możesz również znaleźć publikację na ten temat na oficjalnym blogu Oracle.
Projekty migracji z Oracle Forms do APEX mogą być złożone i zniechęcające, ale istnieją sposoby, aby je do pewnego stopnia usprawnić. Stworzyliśmy narzędzie AI-powered Forms to APEX Assistant, które pełni właśnie tę rolę. Oto co może dla Ciebie zrobić:
Więcej informacji o Pretius AI Forms to APEX Assistant znajdziesz w filmie, który opublikowaliśmy na naszym kanale YouTube.
Ale to nie wszystko! Aby rozwiać wszelkie potencjalne obawy dotyczące bezpieczeństwa, przygotowaliśmy również Oracle Forms XML Randomizer, którego możesz użyć do anonimizacji wszystkich wrażliwych danych przed wysłaniem ich do nas. Aby go użyć, musisz przekonwertować pliki FMB na pliki XML, a następnie wprowadzić te pliki XML do dostarczonego przez nas narzędzia Randomizer (lub możemy zrobić to za Ciebie). Ważne jest, aby zauważyć, że choć wymieszanie danych nie wpłynie na oszacowanie czasu migracji, ogranicza nas do oceny statystycznej – pełna analiza oparta na AI nie będzie możliwa na takich danych.
Użyliśmy już AI Forms to APEX Assistant wielokrotnie i okazał się on bardzo dokładny (około 90% dokładności!) i pomocny. Na przykład podczas projektu dla jednego z naszych klientów z branży bankowej, kierownictwo firmy martwiło się o to, jak długo może potrwać migracja. Użyliśmy AI Forms to APEX Assistant, aby rozwiać ich obawy. Byli pod wielkim wrażeniem przejrzystości, jaką oferowało to narzędzie. Po kilku miesiącach, gdy stało się jasne, że dokładność szacunków była również niezwykła – kierownictwo zdecydowało się zwiększyć budżet na ten projekt migracji z Forms do APEX.
🤖 Chcesz skorzystać z AI Forms to APEX Assistant? Daj nam znać za pomocą poniższego formularza kontaktowego, a zorganizujemy bezpłatne konsultacje, aby pomóc Ci oszacować Twój projekt migracyjny.
Jeśli interesuje Cię migracja z Oracle Forms do APEX, mamy dla Ciebie kilka przydatnych prezentów. Pierwszą rzeczą, którą przygotowaliśmy, jest FAQ zawierający odpowiedzi na pytania, które często słyszymy podczas spotkań z klientami. Powinien on pomóc lepiej zrozumieć zarówno proces migracji, jak i naszego asystenta opartego na AI.
Tak, narzędzie będzie działać poprawnie. Migracja kodu wymaga Object Report List, która jest łatwo dostępna w Forms 6i (zobacz zdjęcie) i jest dostępna od wersji Forms 2.5.
W przypadku funkcji AI, musisz najpierw przekonwertować pliki Forms na XML przy użyciu narzędzia Forms2XML Conversion Tool. Narzędzie to zostało wprowadzone w Oracle9i Oracle Developer Suite. Dlatego najpierw musisz zainstalować dowolną wersję Forms 9i lub wyższą, aby móc korzystać z Forms2XML. Wyjaśnijmy – wymagany jest tylko Forms Builder. Nie musisz przechodzić przez pełny proces aktualizacji aplikacji.
Asystent prowadzi dewelopera przez proces, zapewniając:
Postępując zgodnie z tymi wytycznymi, programista jest w znacznie lepszej pozycji do efektywnej migracji formularzy niż bez nich.
Nie, i takie rozwiązanie nie istnieje. Proces automatyczny jest utrudniony z kilku powodów:
Jednak deweloperzy mogą użyć AI Forms to APEX Assistant, aby przyspieszyć konwersję wspomnianych warunków, komend, interfejsów itd. – czyniąc cały proces półautomatycznym.
Nasze rozwiązanie prowadzi programistę przez proces migracji, dostarczając spostrzeżenia AI i asystę kodu AI. Automatyczna konwersja kodu daje programiście ogromną przewagę na starcie procesu przebudowy i udowodniono, że skraca czas przebudowy każdego formularza.
Zależy to od Twoich konkretnych okoliczności. Jednak dzięki połączeniu analizy statystycznej, AI i ludzkiej analizy opartej na poprzednich projektach, zapewnimy Ci dokładne oszacowanie.
Choć samo narzędzie nie dostarcza orientacyjnych kosztów, Pretius zapewnia konkurencyjne stawki dla naszego utalentowanego zespołu wykonującego prace nad przebudową.
Wersja Oracle APEX 24.2 wymaga bazy danych Oracle Database w wersji 19c lub nowszej. APEX działa na wszystkich edycjach bazy danych (EE, SE & Free), w tym na instalacjach single instance, RAC i ofertach chmurowych. Jeśli Twoja baza danych Oracle Forms wymaga aktualizacji, Pretius może świadczyć usługi uaktualnienia. Koszty aktualizacji bazy danych mogą wymagać uwzględnienia w całkowitym koszcie.
Z drugiej strony, samo korzystanie z APEX jest darmowe dla każdej firmy, która już używa Oracle DB, co oznacza, że pozbywasz się kosztów licencyjnych.
Często prosi się nas o wykonanie konwersji UI z Forms do APEX w stosunku jeden do jednego, w przekonaniu, że jest to szybsze do wykonania. To błędne przekonanie, ponieważ dla deweloperów APEX znacznie szybciej jest wykorzystać nowoczesny, responsywny projekt Universal Theme przy użyciu natywnych komponentów APEX. Zmuszanie APEX-a do naśladowania niuansów Oracle Forms jest czasochłonne i żmudne – a wyniki są gorsze.
Dodatkowo użytkownicy Oracle Forms korzystają z obsługi klawiatury, z wykorzystaniem klawiszy funkcyjnych F1-F12. Zazwyczaj nie przekłada się to bezpośrednio na aplikacje webowe.
Wreszcie, projekty aplikacji legacy były w porządku 20 lat temu, jednak w ramach frameworka APEX można wykorzystać znacznie więcej komponentów webowych. Dlatego może to być idealna okazja na odświeżenie wyglądu. Wyniki będą spektakularne.
Oracle przygotowało ankietę, która pomoże Ci zdecydować.
Migracja z Forms do APEX pasuje dobrze, ponieważ:
Decydując się na alternatywę dla APEX, weź pod uwagę:
Tak. Częstą sytuacją w projektach migracji Forms jest to, że formularze różnią się stopniem złożoności. Niektóre są proste, ale wiele będzie złożonych. Te ostatnie wymagają więcej uwagi i zazwyczaj tzw. automatyczne rozwiązania sobie z nimi nie radzą. Pretius AI Forms to APEX Assistant może pracować z każdym formularzem, niezależnie od jego złożoności. Deweloper pracujący z Asystentem może nawigować zarówno przez proste, jak i wyrafinowane formularze wykorzystujące złożone biblioteki, pliki PLL, subclassing, JAVA Beans itd.
Mam nadzieję, że powyższe odpowiedzi rozwiały większość Twoich wątpliwości. Ale to nie wszystko – przygotowaliśmy również listę kontrolną migracji z Oracle Forms do Oracle APEX (Migration Checklist). Jest to narzędzie, które stworzyliśmy dla naszych klientów w Pretius, aby lepiej zrozumieć ich potrzeby i przyspieszyć proces tworzenia ofert. Teraz udostępniamy Ci ten dokument za darmo. Możesz go użyć, aby przygotować się do migracji – odpowiedzi na pytania z tej listy pomogą Ci dostrzec wszelkie wąskie gardła. A jeśli po wypełnieniu ankiety uznasz, że mógłbyś skorzystać na współpracy z doświadczonym dostawcą rozwiązań low-code – cóż, jesteśmy tu dla Ciebie. 😉
Przejście ze starego, dobrego Oracle Forms do Oracle APEX może być bardzo korzystne. Zalety można dostrzec w kilku obszarach – od niższych kosztów po łatwiejszy rozwój – i powinny być one zauważalne dla firm z wielu branż i dziedzin. Co więcej, z technicznego punktu widzenia migracja jest dość łatwa, ponieważ oba rozwiązania zostały opracowane przez tę samą firmę. Fakt, że z APEX-a można korzystać za darmo, również nie szkodzi.
Nie oznacza to jednak, że jest to prosty wybór. Jeśli chcesz otrzymać wskazówki w tym obszarze lub po prostu szukasz zespołu zdolnego do obsługi projektów migracyjnych na dużą skalę, napisz do nas na hello@pretius.com lub skorzystaj z poniższego formularza kontaktowego. Mamy duże doświadczenie z Forms i APEX i powinniśmy być w stanie Ci pomóc. Odezwiemy się w ciągu 48 godzin.
Oracle Forms to platforma typu Rapid Application Development – pozwala na szybkie tworzenie prostych aplikacji opartych na formularzach, które korzystają z bazy danych Oracle Database.
Fusion Middleware (którego częścią jest Oracle Forms) zachowuje status Premier Support i będzie go posiadać do końca 2029 roku. Można jednak uczciwie powiedzieć, że jest to stara technologia, która traci na znaczeniu.
Najnowsza wersja Oracle Forms (a ściślej Oracle Forms and Reports) to 14.1.2.0.0, wydana w grudniu 2024 roku.
Tak. Oracle Forms 14c wymaga korzystania z WebLogic Server 14c.
Oracle Forms to technologia, której możesz używać do tworzenia i wdrażania aplikacji typu Forms, zazwyczaj opartych na danych przechowywanych w bazie Oracle Database. Aplikacje te mogą być również integrowane z innymi frameworkami i rozwiązaniami.
Tak, jeśli posiadasz licencję na Oracle Database, możesz korzystać z APEX bez dodatkowych kosztów.
